Zabudowa Łodzi

Mieszkania w Łodzi mieszczą się częściowo w niehigienicznych ruderach lub w zaniedbanych wielopiętrowych domach koszarowych, z kilkoma oficynami, zgrupowanymi dokoła zacieśnionych podwórek — bez światła, powietrza, wody i kanalizacji. Tak więc z jednej strony widzimy najzupełniejszą degenerację komórki urbanistycznej, jaką jest mieszkanie i dom, z drugiej zaś — w równym stopniu posuniętą degenerację całego organizmu miasta, w którym jedynym jeszcze racjonalnym szczątkiem jest fragment planu z czasów Królestwa Kongresowego, z ulicą Piotrkowską jako podstawową linią komunikacyjną. Pobieżny rzut oka na jakąkolwiek inną dziedzinę ustroju miejskiego potwierdza lub nawet pogarsza spostrzeżenia dotychczasowe. Miasto nie posiada wcale arterii komunikacyjnych kształtowanych racjonalnie. Nie posiada szpitali i szkół; w roku 1913 około 50.000 (!) dzieci w wieku szkolnym nie pobiera wcale nauki i nie ma żadnej opieki. Jedyne wysepki w tym bezmiernym morzu twórczego wysiłku, pracy i nędzy stanowią rezydencje przemysłowców budowane często na miarę wielkich pałaców z pięknymi ogrodami. Niedostępne, oparkanione paru— metrowymi murami nie stanowią nawet dla oka przechodnia miejsca wypoczynku i radosnego wytchnienia. i zachodzie miasta niewielkie lasy, jedyne przestrzenie zielone nie pochłonięte jeszcze w roku 1914 przez nasuwającą się lawinę chaotycznych parcelacji i zabudowań, padają pod siekierą w latach wojny i idą na opał. Istniejące na wschodzie Zestawione tu spostrzeżenia dotyczą rozwoju Łodzi do początku wieku XIX do czasu wybuchu wojny światowej W tym momencie następuje w owym wielkim warsztacie pracy załamanie wręcz katastrofalne. Rekwizycje i rabunki, głód i nędza ostateczna, masowa rozbiórka domów na opal, ucieczka z miasta około jednej trzeciej części znękanej i wymierającej z głodu ludności oto obraz Łodzi w okresie lat 1914—1918. Dopiero odrodzenie państwa. wkroczenie władz polskich i wielkie wysiłki uczynione przez społeczeństwo łódzkie wyprowadziły miasto z ruiny i otworzyły nowe perspektywy odrodzenia miasta. Jednakże okres wojenny, aczkolwiek bardzo pouczający jako wyjątkowy, nie może stanowić przedmiotu naszych dociekań. [patrz też: blachy trapezowe, deska kompozytowa, nagrzewnice powietrza ]

Tags: , ,